Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2011

Ο Πύργος του Δροσίνη στις Γούβες - Ένα ιστορικό κεφάλαιο για τη Β. Εύβοια


της Νάνσυς Καπελαρή
«Βαρύς από τα χρόνια στο κατηφόρισμα της ζωής το λέω αποφασιστικά: Αν καθώς στο γέρο Φάουστ, παρουσιαζόταν μπροστά μου ο Μεφιστοφελής και με ρωτούσε σαν τι θέλω να μου δώσεις για πληρωμή για να του πουλήσω τη ψυχή μου θα του έλεγα χωρίς δισταγμό: Κάνε με πάλι δεκαοκτώ χρόνων παλικάρι και πήγαινέ με στον Πύργο των Γουβών όπως ήταν αυτός και τα περίγυρά του όταν πρωτοπήγα εκεί.» Γ. Δροσίνης.
Ο Πύργος στις Γούβες στέκει, ακόμα, εκεί πάνω στον βράχο, σχεδόν ίδιος όπως τον πρωτοείδε ο Δροσίνης, αν εξαιρέσει κανείς το βάρος των χρόνων και τη σκουριά που αυτά άφησαν. Μετράει, άλλωστε, πάνω από 200 χρόνια ζωής. Το ενετικού τύπου πυργόσπιτο χτίστηκε  προς το τέλος του 18ου αιώνα από τον Τούρκο Ιμπραήμ Πασά. Αυτός όταν παντρεύτηκε  την Εμινέ, κόρη του πάμπλουτου Χαλκιδέου μπέη Δερβίς, πήρε προίκα και τα χωριά της Β. Εύβοιας Γούβες, Kαστρί, Aγριοβοτάνι και Kαστανιώτισσα. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΤΗΝ ΠΟΛΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ...


Ανάμεσα σ’ αυτά τα τέσσερα χωριά ο Ιμπραήμ και οι Εμινέ διάλεξαν τις Γούβες για να φτιάξουν τον Πύργο τους και να εγκατασταθούν μόνιμα. Ο σκλάβος τεχνίτης Αχμέτ ανέλαβε την ανέγερση, και οι ντόπιοι κάτοικοι εξαναγκάστηκαν να εργαστούν εκεί με αμοιβή λίγα λάχανα από τους κήπους του πασά. Με την ολοκλήρωση του σπιτιού ο Ιμπραήμ Πασάς ελευθέρωσε τον Αχμέτ, τόσο ευχαριστημένος ήταν με το αποτέλεσμα.
Η ιστορία του Πύργου, όμως, έχει και τις σκοτεινές πλευρές της, ο Ιμπραήμ ήταν μέθυσος, οξύθυμος και τύραννος ακόμα και προς τα μέλη της οικογένειά του, πόσο μάλλον προς τους σκλάβους του. Κάποτε, λοιπόν,  «έσφαξε σαν «τραγί» έναν σκλάβο που δεν υπάκουσε αμέσως σε κάποια παράλογη προσταγή του. Και καθώς σπάραζεν ο κακόμοιρος ο σκλάβος  χτύπησε την παλάμη ματωμένη στον τοίχο κι άφησε τα σημάδια της στον ασβέστη. Του κάκου κι ο αγάς κι οι άλλοι τα καθάριζαν σε τρείς μέρες ξανάβγαιναν πάλι. Και τώρα αν ξύσει κανένας τον τοίχο ασβεστοχρισμένο πολλές φορές από τότε θα βρεί τα σημάδια της ματωμένης παλάμης του σκλάβου.» (Έτσι περιγράφει το επεισόδιο ο ίδιος ο Δροσίνης ).
Μετά το 1821 ο Πύργος πουλήθηκε καταρχήν στους Αλέξανδο Θεσύλλα και Βαπτιστή Δρόσο και έπειτα, το 1831 στον Κων/νο Πετροκόκκινο, παππού του Γεωργίου Δροσίνη.  Επόμενοι ιδιοκτήτες ήταν ο ιερέας  του χωριού Σταύρος Παπαϊωάννου και οι απόγονοί του ενώ σήμερα ανήκει στην κοινότητα Γουβών.
Για την εξωτερική και εσωτερική περιγραφή του Πύργου θα πάμε πάλι πίσω στον Γεώργιο Δροσίνη (Γιώργος Δροσίνης, « Στον Πύργο των Γουβών” )και στην δική του εντύπωση όταν τον πρωτοείδε…
 «Ο Πύργος μας, όταν φτάσαμε πια μπροστά στη σκάλα του και ξεκαθάρισε θρονιασμένος στο ψηλότερο μέρος του χωριού μου φάνηκε βαρύς, επιβλητικός, περισσότερο απ’ ότι μου τον είχαν παραστήσει. Δεν έμοιαζε καθόλου με τους Τούρκικους πύργους της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας, που είχα ιδεί ζωγραφιστούς. Μου θύμισε περισσότερο τα μεσαιωνικά αρχοντικά κάστρα κι αγροτικά παλάτια, που είχα βρεί διαβάζοντας ιπποτικά μυθιστορήματα…. Την επιβολή αυτή του την έδιναν δύο στρογγυλά πυργάκια στις δύο αντικρινές γωνίες του, την βορεινή και τη νότια, σαν ανεμόμυλοι, με το σκοπό βέβαια να τον υπερασπίζουν από κάθε εξωτερική προσβολή. Η αρχική πρόσοψη του Πύργου είχε τώρα αλλαχτεί. Μια πέτρινη σκάλα ανέβαινε προς ένα πολύ μεγάλο εξώστη ξύλινο, στηριγμένο σε κολόνες από χοντρούς κορμούς, και κεραμιδοσκέπαστον. Από τον εξώστη μια μονόφυλλη βαριά πόρτα, δρύϊνη και σιδεραμένη άνοιγε κ’ έμπαινε κανένας το χειμωνιάτικο του Πύργου, ένα μεγάλο σαλόνι με θεώρατο τζάκι. ΄Οταν κατοικούσε όμως στον Πύργο ο Τούρκος αγάς, ούτε πέτρινη σκάλα ήταν εκεί, ούτε εξώστης. Μια κρεμαστή ξύλινη σκάλα κατέβαινε από την πόρτα για την εξωτερική συγκοινωνία, και την ανάσερναν πάλι από μέσα από τον Πύργο σαν φράχτη, όρθια μπροστά στη ασφαλιστή πόρτα, όταν ήθελαν να φυλαχτούν, και την ημέρα κάποτε, τακτικά όμως τη νύχτα: Από το χειμωνιάτικο περνούσε κανένας σε μια κάμαρα ύπνου με παράθυρο προς τη θάλασσα, σε μιαν άλλη στρογγυλή καμαρούλα, που ήταν εσωτερικό από το άλλο. Τα δύο πυργάκια είχαν μικρά παράθυρα και πολεμίστρες: ανοίγματα στενόμακρα του τοίχου απ’ έξω και πλατύτερα από μέσα, για να μπορούν να πυροβολούν με ασφάλεια οι κλεισμένοι στον Πύργο όποιον θα τολμούσε να πλησιάσει απ’ έξω με σκοπούς εχθρικούς. Στο ισόγειο του Πύργου ήταν η αποθήκη της σοδιάς με ξεχωριστή είσοδο κάτω από το μεγάλο εξώστη. Και όταν παραγέμιζε η αποθήκη και το σιτάρι κυλούσεν ως την πόρτα, άνοιγε μια γκλαβανή στο πάτωμα της στρογγυλής καμαρούλας, κι από εκεί άδειαζε τα σακκιά στην αποθήκη, όπως στ’ αμπάρια των καραβιών. Η επίπλωση του Πύργου ήταν περιορισμένη στα λίγα και τ’ απαραίτητα. Έξι καρέκλες αθηναϊκές ψάθινες, μισοτριμμένες και σακατεμένες, δύο πάγκοι ξύλινοι, δύο τραπέζια σανιδένια και πέντ’ έξι χοντροκομμένα σκαμνιά χωριάτικης τέχνης, δύο τραπέζια ξύλινα, με τρίποδα και. τάβλες, ένα στη στρογγυλή καμαρούλα του πατέρα μου, κι’ ένα στην τετράγωνη δική μου, είχαν στρώματα γεμάτα με καλαμποκόφλουδες μεταξένιες, απαλές και δροσερές για το καλοκαίρι.»
Ο Γεώργιος Δροσίνης πέρασε ευτυχισμένες μέρες στον Πύργο, τον αναφέρει πολύ συχνά στα γραπτά του. Εδώ γνώρισε και το πρώτο σκίρτημα της αγάπης στο πρόσωπο της Ευμορφίας Κόλλια (Μορφούλα) μιας απλής χωριατοπούλας, που την πάντρεψαν με το ζόρι με κάποιον ξυλέμπορο και πέθανε από μαρασμό. Όταν έμαθε για τον θάνατό της ο ποιητής έγραψε το "Μοιρολόι της Όμορφης", ένα σπαρακτικό ποίημα για την χαμένη του αγάπη. Στο μυθιστόρημά του «Η Αμαρυλλίς»  την κεντρική ηρωίδα την εμπνεύστηκε στον Πύργο του, βασίστηκε στην ανηψιά ενός ελβετού που ζούσε σε διπλανό χωριό ενώ στις «Αγροτικαί Επιστολαί» πολύ συχνά αναφέρεται στις Γούβες.
Δεν ξέχασε ποτέ ο ποιητής το χωριό και τον Πύργο του, πάντα γυρνούσε πίσω αν όχι ο ίδιος τότε η σκέψη και η ψυχή του. Είναι το μέρος που τον σημάδεψε για πάντα. Κι αν ο ίδιος έχει φύγει πια (αν και το όνομά του έχει γραφτεί με χρυσά γράμματα στην Νεολληνική Λογοτεχνία) ο Πύργος του στέκει ακόμα εκεί πάνω στο βράχο, ακοίμητος φρουρός του χωριού, με μόνο παράπονο, ίσως, την εγκατάλειψη στο έλεος του χρόνου. Είναι κρίμα να αφήνουμε να χάνονται τα μνημεία της πολιτισμικής μας κληρονομιάς στο όνομα της οικονομικής κρίσης…
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...