Σάββατο, 28 Ιουνίου 2014

Ο «από τα κάτω» συνδικαλισμός. Όψεις της παρέμβασης του εργατικού Κέντρου Εύβοιας - Άρθρο του Σ. Ανδρονίδη

του Σίμου Ανδρονίδη

   
 Μία σημαντική πτυχή της οικονομικής-καπιταλιστικής κρίσης αφορά και σχετίζεται με την  δράση και την κινητοποίηση του συνδικαλιστικού κινήματος.



Η υπογραφή του πρώτου Μνημονίου τον Μάιο του 2010 ορίζει το συμβολικό σημείο αφετηρίας των αγωνιστικών δράσεων ενάντια στην επερχόμενη Μνημονιακή διαχείριση. Οι πρώτες συνδικαλιστικές δράσεις αφορούσαν την κήρυξη πανελλαδικών απεργιών. Και οι απεργιακές κινητοποιήσεις και πορείες των εργαζομένων ήταν ιδιαίτερα μαζικές, ιδιαίτερα στο κέντρο της Αθήνας. Οι πρώτες αγωνιστικές συνδηλώσεις αντίδρασης ενάντια στις Μνημονιακές πολιτικές διαχείρισης και ρύθμισης της οικονομικής κρίσης προς όφελος του αστικού-κυρίαρχου μπλοκ εξουσίας ορίζονται από την μαζική παρουσία των εργαζομένων στις απεργιακές κινητοποιήσεις. Και οι εργαζόμενοι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις και των δύο συνδικαλιστικών «δομών», και των δύο συνδικαλιστικών «υποσυνόλων»: της ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ και του ΠΑΜΕ.
Η πρώτη «κινητοποιητική» περίοδος τελειώνει ουσιαστικά το καλοκαίρι του 2011, ενώ ακολουθεί μία περίοδος κοινοβουλευτικής και εκλογικής αναμονής, επ’αφορμή και της διπλής εκλογικής αναμέτρησης του 2012. Η δεύτερη περίοδος εκκινεί την επαύριον των εκλογών του Ιούνιου 2012, και σηματοδοτείται από την «ποιοτική επιβράδυνση» των κινητοποιήσεων των εργαζομένων. Ο συμβιβασμένος εργοδοτικός-ημικρατικός συνδικαλισμός δείχνει και ταυτόχρονα εξαντλεί τα όρια της δράσης του. Και τον ονομάζουμε ημικρατικό γιατί μπορεί αφενός μεν να συμμετέχει ως εταίρος στον περιώνυμο κοινωνικό διάλογο, αποδεχόμενος ουσιαστικά τα κρατικά και εργοδοτικά προτάγματα, αφετέρου δε επιδιώκει να μην απεμπολήσει τις εργατικές κατακτήσεις και τα εργατικά δικαιώματα.
Αυτή η δομική αντίφαση που τον διαπερνά τον ημικρατικό συνδικαλισμό, «λύνεται» προς όφελος της πρώτης περίπτωσης, εκεί όπου ο «επίσημος» και οργανωμένος συνδικαλισμός εγκολπώνεται τα κρατικά διακυβεύματα, συμφυόμενος οργανικά με τους κρατικούς στόχους υπέρβασης της κρίσης, ακόμη και αν δεν τονίζεται ρητά. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ίδιοι οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν τραγελαφικές καταστάσεις, όταν η ΓΣΕΕ ακυρώνει την προγραμματισμένη πορεία στο κέντρο της Αθήνας, λόγω βροχής!
Ο Λουί Αλτουσέρ κατατάσσει τον συνδικαλιστικό μηχανισμό στους ιδεολογικούς μηχανισμούς του αστικού κράτους, επισημαίνοντας: «Όλοι οι ΙΜΚ (σ.σ: Ιδεολογικοί Μηχανισμοί του Κράτους), όποιοι κι αν είναι, τείνουν στο ίδιο αποτέλεσμα: στην αναπαραγωγή των σχέσεων παραγωγής, δηλαδή των σχέσεων καπιταλιστικής εκμετάλλευσης».[1]
Δεν θα τραβήξουμε την συλλογιστική Αλτουσέρ στα άκρα. Απλώς, χρειάζεται να κάνουμε μία σαφή «ποιοτική» διάκριση μεταξύ του «θεσμικού» συνδικαλισμού, του συνδικαλισμού «από τα πάνω», και του συνδικαλισμού «από τα κάτω» που συνίσταται στην ενεργοποίηση πρωτοβάθμιων συνδικάτων βάσης. Αν κάτι χαρακτηρίζει την δραστηριοποίηση της ΓΣΕΕ όλη την προηγούμενη περίοδο ήταν η αδυναμία της να λειτουργήσει ως «κοινωνικός διανοούμενος», ως πραγματικός μηχανισμός κοινωνικής εκπροσώπησης και συνάρθρωσης των συμφερόντων των εργαζομένων, παρά τις προσπάθειες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ (Ινστιτούτο Εργασίας) που αιτιολόγησε επιστημονικά τις τεκτονικές αλλαγές που έχουν επέλθει στο χώρο της μισθωτής εργασίας. Το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ έστρεψε τα φώτα της επιστημονικής ανάλυσης στις εγκάρσιες τομές που προκλήθηκαν στο κοινωνικό-εργατικό σώμα ως αποτέλεσμα της πρότερης και ύστερης Μνημονιακής διαχείρισης.
Εξαιτίας της σταδιακής αδράνειας και του αδυναμίας της ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ να αρθρώσουν έναν πολιτικό και ιδεολογικό αντί-ηγεμονικό λόγο, άρχισε η σταδιακή ανάδυση τρόπων και μορφών κοινωνικής διάδρασης που έτειναν να υπερβούν τον επίσημο «θεσμικό»  συνδικαλισμό. Σε αυτές τις αγωνιστικές μορφές κοινωνικού πράττειν θα εντάξουμε και κοινωνικά κινήματα που ανατέμνουν κριτικά τον κυρίαρχο λόγο και την κυρίαρχη αφήγηση περί κρίσης. Συνοπτικά, θα μπορούσαμε να αναφερθούμε στο κίνημα ενάντια στην εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές Χαλκιδικής, στον αγώνα των εργαζομένων της Χαλυβουργίας, την δράση των καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών κ.α. 
Στην προκειμένη περίπτωση θα κάνουμε μία αναφορά στον ρόλο του Εργατικού Κέντρου Εύβοιας (Χαλκίδας), το οποίο και προσπαθεί να οργανώσει τις αντιδράσεις των εργαζομένων της περιοχής, ανασυγκροτώντας ταυτόχρονα σε ενιαίο «όλο» την κατακερματισμένη και πληγωμένη εργατική τάξη της περιοχής. Οι κοινωνικές και οικονομικές αποκρυσταλλώσεις της κρίσης στην περιοχή της Εύβοιας, είναι ορατές δια γυμνού οφθαλμού: Μαζική ανεργία, περαιτέρω μείωση και συμπίεση της τιμής της εργατικής δύναμης, αποβιομηχάνιση, κάτι που ισούται με το κλείσιμο βιομηχανικών-παραγωγικών μονάδων.
Η εξώθηση στο κοινωνικό, οικονομικό αλλά και στο πολιτικό περιθώριο μίας κρίσιμης μάζας εργαζομένων ορίζει τον «χώρο» και τον χρόνο δράσης του εργατικού κέντρου της Εύβοιας. Αν η ανεργία σημαίνει μη κοινωνική δραστηριοποίηση και αδυναμία εισόδου και εγγραφής νέων μελών στο εργατικό κέντρο, η προσπάθεια υπέρβασης αυτής της ζοφερής πραγματικότητας προσδιορίζει «ποιοτικά» την δραστηριοποίηση του Εργατικού Κέντρου της Εύβοιας (Χαλκίδα). Και το Εργατικό Κέντρο της Χαλκίδας λειτουργεί και δραστηριοποιείται ως πραγματικός «κοινωνικός και συλλογικός» διανοούμενος επιδιώκοντας να εκφράσει και να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα των εργαζομένων της περιοχής. Οι όψεις της παρέμβασης το συντείνουν στην προσίδια υπεράσπιση της εργατικής σφαίρας, με αποτέλεσμα την δημιουργία των αποκρυσταλλώσεων εναντίωσης της κυρίαρχης αφήγησης περί κρίσης και πρακτικής της κρίσης.
Το εργατικό Κέντρο της Εύβοιας, υπερβαίνοντας την αδράνεια, τον ιδεολογικό αφοπλισμό και την μοιρολατρία, υπερβαίνει τον επίσημο και «θεσμικό» συνδικαλισμό της ΓΣΕΕ δείχνοντας ποιο είναι το κρίσιμο και «κρισιακό» επίδικο: Η δραστηριοποίηση, την εποχή της κρίσης, των εργατικών κέντρων, τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως πόλοι εργατικοί συσπείρωσης και ως επιταχυντές των κοινωνικών εξελίξεων, ραγίζοντας την «πρόσοψη» της κυρίαρχης αστικής θέσμισης. Το εργατικό Κέντρο της Εύβοιας, λειτουργεί ως εμβρυουλκό των κοινωνικών εξελίξεων στην περιοχή, αρθρώνοντας λόγο και επιχειρήματα εναντίωσης στην κυρίαρχη διαχείριση της κρίσης. Το προτσές της κοινωνικής κίνησης στην Εύβοια αλλάζει. Και όλα αυτά, την στιγμή που το δραστήριο Εργατικό Κέντρο δέχεται μία συντονισμένη επίθεση από τις κρατικές δομές.
Σταχυολογούμε από δελτίο τύπου του Εργατικού Κέντρου: «Μετά τα παραπάνω έγινε διακοπή στο ρεύμα του ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ, αφού ο ΟΑΕΔ δεν το πλήρωσε, εξάλλου ο λογαριασμός είναι ακόμα στο όνομα της Εργατικής Εστίας, ούτε όμως και το Εργατικό Κέντρο μπορούσε να συμβάλλει οικονομικά σε αυτό, αφού έγιναν οι περικοπές στις λειτουργικές του δαπάνες και έχουν μειωθεί τα έσοδα του από τις συνδρομές των Σωματείων μελών του, λόγω του κλεισίματος πολλών επιχειρήσεων. Έτσι λοιπόν σήμερα το πρωί και χωρίς προειδοποίηση η ΔΕΗ έκοψε το ρεύμα στο ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΒΟΙΑΣ, τη στιγμή που υπάρχουν μεγαλόσχημοι εργοδότες που της χρωστούν εκατομμύρια ΕΥΡΩ και δεν πραγματοποιείται καμιά διακοπή στην παροχή τους».[2]
Είναι προφανές ότι η επίθεση των κρατικών δομών στα δραστήρια Εργατικά Κέντρα, θα γνωρίσει μία νέα «ποιοτική εμβάθυνση». Και στόχος αυτής της επίθεσης θα είναι η διάχυση της κυρίαρχης ιδεολογίας στα δρώντα «κύτταρα» συλλογικής διαπάλης και κινητοποίησης. Οι μετασχηματισμοί των μορφών επίθεσης καταλήγουν στην άσκηση απροκάλυπτης ιδεολογικής βίας. Και η διάχυση της κυρίαρχης ιδεολογίας διαμορφώνει τους όρους για την συνεχιζόμενη πολιτική ηγεμονία του κυρίαρχου αστικού μπλοκ εξουσίας.
Όμως, το Εργατικό Κέντρο Εύβοιας παρεμβαίνει ενεργά στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Μαΐου,  στήριξε την «από τα κάτω» υποψηφιότητα του Κώστα Κουλουρίδη. Η υποψηφιότητα του Κώστα Κουλουρίδη για τον δήμο της Χαλκίδας νοείται ως ένα πρωτόγνωρο κοινωνικό αυτοδιοικητικό «πείραμα», ως η συμβολική κορύφωση της εναντίωσης στα τοπικά καρτέλ δύναμης και εξουσίας, καθώς και στα κυρίαρχα αυτοδιοικητικά υποδείγματα διασπάθισης των κοινοτικών πόρων.  Η ταξική αλληλεγγύη και δράση εκφράστηκαν με την κατάρτιση του συνδυασμού της «Κινητοποίησης».
Η συγκρότηση ενός αμιγώς εργατικού ψηφοδελτίου, περιέκλειε τις αξίες, τα νοήματα, τις ιδέες, και τα οράματα της εργατικής τάξης, οράματα που φτάνουν μέχρι την κατάργηση της αναπαραγωγής του κυρίαρχου καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Η στήριξη που προσέφερε το Εργατικό Κέντρο της Εύβοιας σε έναν άνθρωπο σφυρηλατημένο στο καμίνι της ταξικής πάλης κατέδειξε και το εύρος της κινητοποίησης και δραστηριοποίησης των εργαζομένων της περιοχής. Κάτω από αντίξοες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, οι εργαζόμενοι και οι άνεργοι της περιοχής έκαναν το κρίσιμο και «ποιοτικό» συνάμα βήμα συμμετέχοντας οργανικά στον συνδυασμό της «Κινητοποίησης». Το εργατικό αμάλγαμα που συγκροτήθηκε υπερβαίνει την τρέχουσα κυρίαρχη αφήγηση περί κρίσης και αιτίων της κρίσης.
Η διεκδίκηση του δήμου της Χαλκίδας από έναν αμιγώς εργατικό συνδυασμό, αντανακλάται και στον χώρου του κεντρικού πολιτικού πεδίου. Επίσης, δίνει το έναυσμα για την έναρξη μίας θεωρητικής συζήτησης για τον ρόλο της εργατικής τάξης και του συνδικαλιστικού κινήματος την εποχή της βαθιάς οικονομικής-καπιταλιστικής κρίσης. Το Εργατικό Κέντρο της Χαλκίδας και ο Κώστας Κουλουρίδης έκαναν το βήμα και εμπιστεύτηκαν την αστείρευτη λαϊκή και εργατική ζωντάνια. Ο συνδυασμός της «Κινητοποίησης» κινήθηκε στην πεπατημένη του εργατικού πλέγματος εναντίωσης στην διαχείριση και ρύθμιση των «ροών» της οικονομικής κρίσης.
Ο σπόρος που έπεσε θα καρπίσει, πολλαπλασιάζοντας τις εστίες του κοινωνικού και εργατικού πράττειν. Η «από τα κάτω» αρχιτεκτονική της υποψηφιότητας του Κώστα Κουλουρίδη συμφύεται οργανικά με τις όψεις της δραστηριοποίησης του Εργατικού Κέντρου της Εύβοιας (Χαλκίδα). Όπως είπε και η Ρόζα Λούξεμπουργκ, «το συνδικαλιστικό κίνημα δεν αποτελεί αντανάκλαση των εξηγήσιμων αλλά λαθεμένων αυταπατών μιας μειοψηφίας συνδικαλιστών ηγετών. Εκφράζει την ζωντανή πραγματικότητα που υπάρχει στη συνείδηση των προλετάριων που τους έχει καταχτήσει η ιδέα της πάλης των τάξεων».[3]
Η ταξική πάλη και κίνηση ορίζει την δραστηριοποίηση του Εργατικού Κέντρου Εύβοιας. Συμπύκνωση και πύκνωση ταυτόχρονα  αυτής της ταξικής-κοινωνικής κίνησης αποτελεί η στήριξη που προσέφερε στον συνδυασμό της «Κινητοποίησης» και στην υποψηφιότητ


[1] Βλ.σχετικά, Αλτουσέρ Λουί, ‘Θέσεις’, Μετάφραση: Γιαταγάνας Ξενοφών, Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα, 1999, σελ. 92.
[2] Βλ.σχετικά, Δελτίο Τύπου Εργατικού Κέντρου Εύβοιας, ‘Θέμα: ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΣΦΥΞΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ.’ Χαλκίδα, 18/6/2014, www.ergkev.gr. Εύγλωττα το δελτίο τύπου αναφέρεται στον ρόλο, η μάλλον στην απουσία της «άφαντης Γ.Σ.Ε.Ε.».
[3] Βλ.σχετικά, Λούξεμπουργκ Ρόζα, ‘Μαζική Απεργία, Κόμμα, Συνδικάτα,’ Επιμέλεια-Μετάφραση: Κώστας Πίττας, Εκδόσεις Εργατική Δημοκρατία, Αθήνα, 1997, σελ.101.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Όλα τα σχόλια αποτελούν προσωπικές απόψεις των συμμετεχόντων, και με κανέναν τρόπο δεν εκφράζουν την άποψη της ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΦΩΝΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Σε κάθε περίπτωση όμως η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ διατηρεί το δικαίωμα να μη δημοσιεύει σχόλια τα οποία είναι υβριστικού ή συκοφαντικού περιεχομένου. Ανώνυμα σχόλια απορρίπτονται.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...