Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2014

Οι φωτιές τ’ αϊ Γιαννιού «άναψαν» στη Λίμνη

Συνέχιση ενός πανάρχαιου εθίμου από τους Ναυτοπροσκόπους της Λίμνης στη βόρεια Εύβοια

 Γιώτα Περήφανου

Την ημέρα της γιορτής του ήλιου στις 23 Ιουνίου, συμμετείχαμε σε ένα πανάρχαιο δρώμενο χάρη στη ζωτικότητα και δημιουργική έκφραση των Ναυτοπροσκόπων του 1ου Συστήματος (της Λίμνης).

Άξιοι συνεχιστές και λάτρεις της παράδοσης, με σεβασμό και αγάπη στα ήθη και έθιμα του τόπου τους, κάθε χρόνο, ανάβουν στη ανατολική άκρη της ναυτικής κωμόπολης, κάτω από τις εγκαταστάσεις του Ναυτικού Ομίλου της πόλης (σχεδόν κοντά στο σούρουπο) τις φωτιές τ’ αϊ Γιαννιού.

Κατά την ανάλυση του εθίμου με βαθιές ρίζες στην πρώιμη αρχαιότητα, οι άνθρωποι επιθυμώντας τη ζωοδόχο παραμονή του ήλιου - όλο και περισσότερο - καθιέρωσαν τη λαμπρή και ολοφώτιστη μέρα της ηλιογιορτής...

Για να επιτευχθεί και να πετύχει θεαματικά η συνεχής παραμονή του ήλιου στον ουρανό - σύμφωνα με τις προσταγές του εθίμου - οι συμμετέχοντες σε ζεστή και παρεΐστικη ατμόσφαιρα άναβαν φωτιές - όπως λέει και η παράδοση - προσφορά στο μεγάλο θεό Ήλιο της ανθρωπότητας.

Η ιεροτελεστία του εθίμου είναι ιδιαίτερη και με μυστικιστικές αναζητήσεις… Βιώνοντας το ένιωσα μέσα μου να με κατακλύζει μια ανεξήγητη πηγή ενέργειας και δύναμης. Πηδώντας πάνω από τη φωτιά - στο αποκορύφωμα του δρώμενου - αισθάνθηκα εκστασιασμένη…

 Ο συμβολισμός του πετάγματος πάνω από τη φωτιά

Γεγονός που σιγά σιγά… μετά και την επικράτηση του Χριστιανισμού ταυτίστηκε με τη γενέθλιο εορτή του Ιωάννη Προδρόμου - οι φωτιές τ’ αϊ Γιαννιού κάθε βράδυ (εδώ και αιώνες σηματοδοτούν) τόσο το καλωσόρισμα στην έλευση του θερινού ηλιοστασίου όσο και στην απόλυτη κάθαρση του ανθρώπου μέσα από μια ιδιαίτερη διαδικασία -  ιεροτελεστίας, «διαβατήριο» για το φως και την καθαρότητα της ψυχής με μια κοσμολογική ευλογία που οδηγεί στη νέα περίοδο όπως επισημαίνουν και οι λαογράφοι.

Ιστοριογνωστική τοποθέτηση από τον «Ελύμνιο» - γνωστό Λαογράφο στην Εύβοια σε ατμόσφαιρα μικρού αρχαίου θεάτρου…

Πριν από το παραδοσιακό άναμμα και πέταγμα πάνω από τη φωτιά, ο Λαογράφος Δημήτρης Αποστόλου, γνωστός με το προσωνύμιο «Ελύμνιος» μέσω της άκρως κατατοπιστικής και ολοζώντανης περιγραφής του μας "ταξίδεψε" στα άγνωστα και συνάμα γοητευτικά μονοπάτια της παράδοσης.
Οι Ναυτοπρόσκοποι καθισμένοι σε μια παραδοσιακή βρυσούλα παρακείμενα της παλαιότερης πλαζ της Λίμνης (Κουκουναριές) αφουγκράζονταν με ενθουσιασμό τα του εθίμου.
Υπέροχη πραγματικά εικόνα… έμοιαζε με όνειρο για τους αστούς ταξιδιώτες. 
Όσο απλωνόταν η νύχτα με το ολόγιομο φεγγάρι να χαρίζει τη λάμψη του... τα όσα μας εξηγούσε ο κ. Αποστόλου ήταν άκρως απολαυστικά, βάλσαμο στις ψυχές μας.
Κατά την αφήγηση του μας μετέφερε πολλά και ενδιαφέροντα ιστοριογνωστικά στοιχεία με αναζήτηση άλλων εποχών, από την παλιά αρχαιότητα, στις ρίζες και καταβολές της ηλιογιορτής που χωρίς αμφισβήτηση θεωρείται από τα πιο πανάρχαια δρώμενα.
Ο «Ελύμνιος» μίλησε για την ημέρα του θερινού ηλιοστασίου (21 Ιουνίου επίσημη είσοδος του ήλιου - διάρκεια της μεγαλύτερης μέρας και μικρότερης νύχτας). Αυτή την ημέρα  - καθώς οι άνθρωποι από την αρχαιότητα αποζητούσαν διακαώς τη μεγαλύτερη παραμονή του ήλιου στον ουρανό, μετά από έντονες περιόδους σκότους, δυναμικών και φυσικών γεγονότων, κατακλυσμών και άλλων κοσμογονικών καταστροφών με αποτέλεσμα ο ήλιος να φαντάζει θεός λυτρωτής που οδηγεί στο φως και στην ευημερία της ζωής των ανθρώπων - την καθιέρωσαν ήμερα της ηλιογιορτής.
Μέσα από λεπτομερή αναφορά σημείων και φάσεων του εθίμου και πως προχώρησε  στο πέρασμα του χρόνου… μέχρι τη φωτεινή νύχτα των φωτιών του αϊ Γιαννιού (όπως προείπαμε μετά και την επικράτηση του Χριστιανισμού) χάρη στην ωραιότατη και εύστοχη αναπαράσταση του εθίμου από τους Ναυτοπροσκόπους, μας δόθηκε η ευκαιρία να εμπλουτίσουμε τις γνώσεις μας και να διευρύνουμε τους πνευματικούς μας ορίζοντες με φόντο τα υπέροχα καλοκαιρινά χρώματα του βόρειου ευβοϊκού.

Από τα «μυστικά» μονοπάτια του εθίμου με ξεναγό τον «Ελύμνιο» - η παρουσία και η συμμετοχή του οποίου είναι πάντα τιμητική κάθε χρόνο για τους Ναυτοπροσκόπους, καθώς και ο ίδιος επίτιμο μέλος του πρώτου Συστήματος από τους παλαιότερους του Σώματος με την προσκοπική ονομασία «Προμηθέας» - ήρθε η ώρα του πετάγματος... Ο Αρχηγός των Ναυτοπροσκόπων της Λίμνης Δημήτρης Ζούτσος, οι Υπαρχηγοί και τα Μέλη της Επιτροπής Κοινωνικής Συμπαράστασης έδωσαν το πρόσταγμα… και το έθιμο αναβίωσε με επιτυχία.
Προσεχτικά οι πρόσκοποι άναψαν τη φωτιά και έστησαν γύρω από αυτή χορό αισθήσεων όπου ευλαβικά και συνάμα με ζωηρή διάθεση ο ένας μετά τον άλλον έκαναν σάλτο - πάνω από τη φωτιά - δυο και τρεις και τέσσερις φορές, ενώ κάποιοι από το κοινό (φίλοι και επισκέπτες) που παρακολουθούσαν την εξέλιξη του δρώμενου, έφεραν και πέταξαν (στη φωτιά) πρωτομαγιάτικα στεφάνια, όπως θέλει η παράδοση.

Κάθε πέταγμα και ευχή… και η δική μας να ξαναβρεθούμε πάλι του χρόνου στη Λίμνη για νέες διαδρομές σε άλλες εποχές… 

φωτό αρχείου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Όλα τα σχόλια αποτελούν προσωπικές απόψεις των συμμετεχόντων, και με κανέναν τρόπο δεν εκφράζουν την άποψη της ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΦΩΝΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Σε κάθε περίπτωση όμως η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ διατηρεί το δικαίωμα να μη δημοσιεύει σχόλια τα οποία είναι υβριστικού ή συκοφαντικού περιεχομένου. Ανώνυμα σχόλια απορρίπτονται.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...